المحقق النراقي

439

خزائن ( فارسى )

پادشاه روم از افشين منهزم شد و بسيارى از بلاد روم را معتصم تسخير كرد و ارادها اسلامبول نمود كه خبر طغيان عباس بن مأمون رسيده مراجعت نمود و عباس را گرفته بكشت و در سنه 225 افشين را محبوس كرده و در حبس وفات يافت و در سنه 227 معتصم بدار البوار رفت و او چهل و هشت سال و هشت ماه و هشت روز عمر يافت و او را خليفهء مثمن مىگفتند . و بعد از او الواثق باللّه هارون بن معتصم بر مسند خلافت نشست و بعد از چندى به مرض استسقاء بمرد پنج سال و نه ماه و سيزده روز خلافت كرد و سى و هفت سال ايام حياتش بود . و بعد از او خلائق با المتوكل على اللّه جعفر بن معتصم بيعت كردند و بر مسند خلافت متمكن شده و در سنه 235 فرمان داد تا خلايق با سه پسر او منتصر و معتز و مؤيد على الترتيب بيعت كردند و دو پسر ديگر خود را كه معتمد و موفق باشند به حساب در نياورد و در سنه 236 امر كرد به قبر امام حسين عليه السّلام را خراب كردند و آب به قبر آن حضرت بستند و ليكن آب نيامد تا آنجا ، و مردم را از زيارت اميرالمؤمنين و امام حسين عليهم السّلام منع كرد و آخر الامر پسر او منتصر با جمعى از تركان با هم ساخته شبى متوكل را از ميان برداشتند زمان خلافتش چهارده سال و نه ماه و نه روز بود و زمان حياتش چهل و چهار سال و بعد از آن مهم خلافت بر منتصر بن متوكل قرار گرفت و او به خواهش اتراك دو برادر خود معتز و مؤيد را از خلافت مخلوع كرده ولايت عهد را به پسر خود داد و بعد از آن وفات يافت مدت خلافتش شش ماه و زمان حياتش بيست و پنج سال بود . و بعد از او خلايق به معاونت امراء ترك باعم او مستعين باللّه ابن معتصم بيعت كردند و بعد از چندى جمعى از اتراك بر او شوريده و او گريخته از سامره به بغداد رفت و اتراك با معتز بيعت كردند و عاقبت كار رسيد به جائى كه مستعين خود را از خلافت خلع كرد و فائده‌اى بر آن مترتب نشده كشته شد زمان خلافتش سه سال و نه ماه بود و مدت حياتش سى و پنج سال ؛ و بعد از او معتز بن متوكل در